مصحف الثريا

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ ۝١

قسم به ستاره چون فرود آید.

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ ۝٢

که صاحب شما (محمّد مصطفی ص) هیچ گاه در ضلالت و گمراهی نبوده است.

وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ ۝۳

و هرگز به هوای نفس سخن نمی‌گوید.

إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌۭ يُوحَىٰ ۝٤

سخن او هیچ غیر وحی خدا نیست.

عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلْقُوَىٰ ۝٥

او را (جبرئیل) همان (فرشته) بسیار توانا (به وحی خدا) علم آموخته است.

ذُو مِرَّةٍۢ فَٱسْتَوَىٰ ۝٦

همان ملک مقتدری که به خلقت کامل (و صورت ملکوتی بر رسول) جلوه کرد.

وَهُوَ بِٱلْأُفُقِ ٱلْأَعْلَىٰ ۝۷

و آن رسول در افق اعلا (ی کمال و مشرق انسانیت) بود.

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ ۝۸

آن گاه نزدیک آمد و بر او (به وحی حق) نازل گردید.

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ ۝۹

(بدان نزدیکی که) با او به قدر دو کمان یا نزدیکتر از آن شد.

فَأَوْحَىٰٓ إِلَىٰ عَبْدِهِۦ مَآ أَوْحَىٰ ۝١۰

پس (خدا) به بنده خود وحی فرمود آنچه که هیچ کس درک آن نتواند کرد.

مَا كَذَبَ ٱلْفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ ۝١١

آنچه (در غیب عالم) دید دلش هم به حقیقت یافت و کذب و خیال نپنداشت.

أَفَتُمَٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ ۝١٢

آیا (شما کافران) با رسول بر آنچه (در شب معراج) به چشم مشاهده کرد ستیزه می‌کنید؟

وَلَقَدْ رَءَاهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ ۝١۳

و یکبار دیگر هم او را (یعنی جبرئیل را) رسول مشاهده کرد.

عِندَ سِدْرَةِ ٱلْمُنتَهَىٰ ۝١٤

در نزد (مقام) سدرة المنتهی (که آن درختی است در سمت راست عرش که منتهای سیر عقلی فرشتگان و ارواح مؤمنان تا آنجاست و بر مقام بالاتر آگاه نیستند).

عِندَهَا جَنَّةُ ٱلْمَأْوَىٰٓ ۝١٥

بهشتی که مسکن متقیان است در همان جایگاه سدره است.

إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ ۝١٦

چون سدره را می‌پوشاند (از نور عظمت حق) آنچه که احدی از آن آگه نیست.

مَا زَاغَ ٱلْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ ۝١۷

چشم (محمّد ص از حقایق آن عالم) آنچه را باید بنگرد بی هیچ کم و بیش مشاهده کرد.

لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ ءَايَٰتِ رَبِّهِ ٱلْكُبْرَىٰٓ ۝١۸

آنجا از بزرگتر آیات حیرت‌انگیز پروردگارش را به حقیقت دید.

أَفَرَءَيْتُمُ ٱللَّٰتَ وَٱلْعُزَّىٰ ۝١۹

آیا دو بت بزرگ لات و عزّای خود را دیدید (که بی اثر است).

وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلْأُخْرَىٰٓ ۝٢۰

و منات سومین بت دیگرتان را دانستید (که جمادی بی‌نفع و ضرر است).

أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلْأُنثَىٰ ۝٢١

آیا شما را فرزند پسر و خدا را دختر است؟

تِلْكَ إِذًۭا قِسْمَةٌۭ ضِيزَىٰٓ ۝٢٢

اگر چنین بودی باز هم تقسیمی ناروا و نادرست بودی.

إِنْ هِىَ إِلَّآ أَسْمَآءٌۭ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهْوَى ٱلْأَنفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلْهُدَىٰٓ ۝٢۳

این بتها جز نامهایی که شما و پدرانتان بر آنها نهاده‌اید چیز دیگری نیست و خدا هیچ دلیلی بر (معبودیت) آنها نازل نفرموده؛ مشرکان چیزی غیر گمان باطل و هوای نفس فاسد خود را پیروی نمی‌کنند با آنکه از جانب خدایشان هدایت بر آنها آمد.

أَمْ لِلْإِنسَٰنِ مَا تَمَنَّىٰ ۝٢٤

آیا برای آدمی هر چه آرزو کند حاصل می‌شود؟

فَلِلَّهِ ٱلْءَاخِرَةُ وَٱلْأُولَىٰ ۝٢٥

در صورتی که (انسان مالک هیچ نیست و) دنیا و آخرت همه ملک خداست.

۞ وَكَم مِّن مَّلَكٍۢ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ لَا تُغْنِى شَفَٰعَتُهُمْ شَيْـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرْضَىٰٓ ۝٢٦

و بسیار ملک در آسمانها هست که شفاعتشان سودمند نیست جز به امر خدا و بر آن کس که خدا بخواهد و از او خشنود باشد.

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلْمَلَٰٓئِكَةَ تَسْمِيَةَ ٱلْأُنثَىٰ ۝٢۷

آنان که به آخرت ایمان ندارند فرشتگان را نام دختران خدا نهادند.

وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ ۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًۭٔا ۝٢۸

و حال آنکه هیچ علم به آن ندارند و جز در پی گمان و پندار نمی‌روند و ظنّ و گمان هم در فهم حق و حقیقت هیچ سودی ندارد.

فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا ۝٢۹

پس از هر کسی که از یاد ما (و قرآن ما) رو گردانید و جز زندگانی دنیای فانی را نخواست به کلی اعراض کن.

ذَٰلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱهْتَدَىٰ ۝۳۰

منتهای علم و فهم این مردم تا همین حد است، خدا به حال آن که از راه حق گمراه شد و آن که هدایت یافت کاملا آگاه است.

وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى ۝۳١

و آنچه در آسمانها و زمین است همه ملک خداست (و حکم اعمال خلق با اوست) تا بدکاران را به کیفر رساند و نیکوکاران را پاداش نیکوتر عطا کند.

ٱلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَٰٓئِرَ ٱلْإِثْمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلْمَغْفِرَةِ ۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌۭ فِى بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمْ ۖ فَلَا تُزَكُّوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ ۝۳٢

آنان که از گناهان بزرگ و اعمال زشت دوری کنند مگر آنکه کمی (یعنی گناه صغیره‌ای یا تخیّل و وسوسه‌ای به غلبه طبیعت و عادت) از آنها سر زند، که مغفرت پروردگارت بسیار وسیع است، او به حال شما آگاه‌تر است آن گاه که شما را از خاک زمین آفرید و هنگامی که در رحم مادرها جنین بودید، پس خودستایی مکنید، او به حال هر که متّقی (و در خور ستایش) است از شما داناتر است.

أَفَرَءَيْتَ ٱلَّذِى تَوَلَّىٰ ۝۳۳

(ای رسول) دیدی آن کس را که روی (از جنگ احد) بگردانید؟

وَأَعْطَىٰ قَلِيلًۭا وَأَكْدَىٰٓ ۝۳٤

و اندک صدقه‌ای داد سپس به کلّی قطع احسان کرد؟ (مفسّرین گفتند: آیات مربوط به عثمان است که شتری با بار به عبد اللّه سعد داد که در محشر بار گناه عثمان را به دوش گیرد).

أَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ ۝۳٥

آیا علم غیب نزد اوست و او (به احوال آن جهان) بیناست (که می‌داند رفیقش می‌تواند بار گناه او را به دوش گیرد).

أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ ۝۳٦

یا که آگه نشد به آنچه (راجع به مجازات) در تورات موسی عمران است؟

وَإِبْرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ ۝۳۷

و هم در صحف ابراهیم خلیل وفادار؟

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۝۳۸

که هیچ کس بار گناه دیگری را (در قیامت) به دوش نخواهد گرفت.

وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ ۝۳۹

و (نمی‌داند) اینکه برای آدمی جز آنچه به سعی و عمل خود انجام داده (ثواب و جزایی) نخواهد بود؟

وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ ۝٤۰

و اینکه البته پاداش سعی و عمل او را (در دنیا و برزخ) به وی بنمایند.

ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ ۝٤١

سپس (در آخرت) پاداش کامل آن را به او بدهند.

وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ ۝٤٢

و اینکه کار خلق عالم به سوی خدا منتهی می‌شود.

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ ۝٤۳

و هم اوست که (بندگان را) شاد و خندان سازد و غمین و گریان گرداند.

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا ۝٤٤

و هم اوست که بمیراند و باز زنده فرماید.

وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰ ۝٤٥

و اوست که خلق را (برای انس با هم) جفت نر و ماده آفریده است.

مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ ۝٤٦

از نطفه‌ای آفریده که (از مردان به رحم زنان) می‌ریزد.

وَأَنَّ عَلَيْهِ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُخْرَىٰ ۝٤۷

و هم بر اوست که ایجاد نشأه آخرت کند.

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ ۝٤۸

و هم اوست که (بندگان را) بی‌نیاز کند و سرمایه (هر سعادت) بخشد.

وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ ۝٤۹

و هم اوست آفریننده ستاره شعری (پس آفریننده را پرستید نه ستاره را).

وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ ۝٥۰

و هم اوست که نخستین قوم عاد را هلاک ساخت.

وَثَمُودَا۟ فَمَآ أَبْقَىٰ ۝٥١

و قوم ثمود را، و هیچ باقی نگذاشت.

وَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ ۝٥٢

و پیش از اینان قوم نوح را که ظالم و سرکش‌تر بودند هلاک گردانید.

وَٱلْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ ۝٥۳

و شهرهای قوم لوط را واژگون ساخت.

فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ ۝٥٤

تا آنکه بر آنها عذابی بسیار سخت احاطه کرد.

فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ ۝٥٥

پس (ای بشر) به کدام یک از نعمتهای پروردگارت جدل و انکار می‌کنی؟

هَٰذَا نَذِيرٌۭ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلْأُولَىٰٓ ۝٥٦

این رسول هم مانند رسولان پیشین ترساننده خلق (از قهر خدا) است.

أَزِفَتِ ٱلْءَازِفَةُ ۝٥۷

روز قیامت بسیار نزدیک شده است.

لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ ۝٥۸

هیچ کس غیر خدا آن روز را آشکار نتواند ساخت.

أَفَمِنْ هَٰذَا ٱلْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ ۝٥۹

آیا از این سخن تعجب می‌کنید،

وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ ۝٦۰

و (به فسوس و مسخره بر آن) می‌خندید و (به روزگار سخت خود) نمی‌گریید،

وَأَنتُمْ سَٰمِدُونَ ۝٦١

و شما سخت غافلید (از این خواب غفلت برخیزید و).

فَٱسْجُدُوا۟ لِلَّهِ وَٱعْبُدُوا۟ ۩ ۝٦٢

بعد از این به سجده و عبادت خدا پردازید.